30.01.2021 tarihli ve 31380 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren 29.01.2021 tarihli ve 3456 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin kısmının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemi ile TMMOB olarak açtığımız davada, T.C. Danıştay 4. Dairesinin 23.12.2025 tarihli kararı doğrultusunda İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarının yeniden belirlenmesine ilişkin kısmı İPTAL EDİLMİŞTİR!

Söz konusu Cumhurbaşkanı Kararının İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı, uygulanması hâlinde giderilmesi güç veya imkânsız zararların doğmasına yol açacağı tespit edilmiş olup ilgili karara TMMOB tarafından dava açılmıştır.

Dava konusu karara ilişkin; 

• şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu, 

• İnciraltı Bölgesinin sahip olduğu toprak yapısı sebebiyle tarım alanı niteliğini koruduğu, aksini ortaya koyan herhangi bir bilimsel çalışma bulunmadığı, 

• dava konusu alanın tarım dışı amaçlı kullanımını uygun bulan 10.03.2010 tarih ve 17818 sayılı İl Toprak Koruma Kurulu kararının İzmir 4. İdare Mahkemesi‘nin 19.01.2012 tarih ve E:2010/1020, K:20212/31 sayılı kararı ile iptal edildiği; alanın flora ve faunasının mutlak suretle korunması gerektiği,

• dava konusu alanın tarım dışı kullanılmasına ilişkin 21.12.2022 tarih ve E.8116824 sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı işleminin iptali istemi ile açılan davanın İzmir 6. İdare Mahkemesi‘nin E:2023/902 sayılı dosyası ile devam etmekte olduğu, İzmir 4. İdare Mahkemesi‘nin 19.01.2012 tarih ve E:2010/1020, K:2012/31 sayılı kararı ile söz konusu turizm merkezinin flora ve faunası ile tarımsal niteliğinin korunması gerekliliğinin kesinlik kazanmış olduğu, 

• alanın konut ağırlıklı olarak imara açılmasının temel alındığı,

• dava konusu Cumhurbaşkanlığı Kararının ardından onaylanan imar planlarında, alana ilişkin öncesinde Mahkemelerce alınmış iptal kararlarının yok sayıldığı, 

• gerçekleştirilen işlemin ilgili mevzuata aykırı olduğu belirtilerek, 

davaya konu kararın İnciraltı Termal Turizm Merkezi‘ne ilişkin kısmının iptali ve öncelikle yürütmesinin durdurulması istenmiştir.

Gerekçelerimiz mahkeme tarafından incelenmiş olup ilgili karara yönelik;

Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinin, turizm hareketleri ve faaliyetleri yönünden önem taşıyan veya doğal, tarihî ve kültürel değerlerin yoğun olarak yer aldığı, korunması ve geliştirilmesinde kamu yararı bulunan yörelerde, koruma kullanma dengesi gözetilerek sektörel kalkınmanın sağlanması ve turizm sektörünün plânlı ve kontrollü gelişiminin sağlanması amacıyla, ülkenin doğal, tarihî, arkeolojik ve sosyo-kültürel turizm değerleri ile turizm potansiyeli dikkate alınarak tespit edileceği; belirlenmesi ve ilan edilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri hakkında ilgili kamu kurum ve kuruluşlardan bilgi ve belgeler ile görüş yazısının isteneceği, sınır iptali ve sınır daraltması işlemlerinde ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının görüşlerinin alınmayacağı; ilan edilmesi, iptal edilmesi, sınır daraltılması veya genişletilmesi öngörülen Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinin mevki ve sınırlarını belirlemekte yetkili olan komisyona gönderilecek gerekçe raporlarının kamu kurum ve kuruluşlarının görüşleri ile birlikte fotoğraf, video kaydı ve benzeri görsel malzeme ile desteklenen ve mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumunu, mülkiyet durumunu, fiziksel ve doğal özelliklerini, teknik ve sosyal altyapısını, sosyal, kültürel ve ekonomik özelliklerini, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verilerini içermesi gerektiği ifade edilmiştir.

T.C. Danıştay 4. Dairesinin 23.12.2025 tarihli kararı doğrultusunda;

• Sınır daraltılması yoluyla alanın bir kısmının tekrar sınır dışına çıkarılması işleminin gerekçesinin tam olarak ortaya konulamadığı,

• Sınır değişikliğine ilişkin bilimsel, nesnel ve mevzuata uygun gerekçeler ortaya konulmadan tesis edildiği,

• Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişme Bölgeleri ile Turizm Merkezlerinin Belirlenmesine ve İlanına İlişkin Yönetmelikte yer verilen ilke ve esaslar dikkate alınmadan, mahallinde yapılan alan araştırmasına dayanan, bölgenin konumu, mülkiyet durumu, fiziksel ve doğal özellikleri, arazi kullanım ve ulaşım sistemleri ile doğal ve çevresel verileri içeren ayrıntılı bir incelemeyi içermediği, 

• Yönetmelik uyarınca komisyonda bulunması gereken Arazi Tahsis Daire Başkanının ise bulunmadığı ve

• Dava konusu işlemin tesisine dayanak alınan Komisyon Kararının; Yönetmelikte belirlendiği şekilde usulüne uygun olarak teşekkül etmediği anlaşılan komisyon tarafından alındığı 

belirtilerek, 30/01/2021 tarih ve 31380 sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren 29/01/2021 tarih ve 3456 sayılı Cumhurbaşkanı Kararının, İnciraltı Termal Turizm Merkezi sınırlarına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığına karar verilmiştir. 

Bu karar ile;

• İnciraltı Bölgesinde ilk kez 1989 yılında Bakanlar Kurulu kararı ile belirlenen, 1991 ve 2007 yıllarında sınırları genişletilen dava konusu karar ile de sınırları yeniden belirlenen ve tam 36 yıldır yürürlükte olan Turizm Merkezi kararı iptal edilmiştir!

• Bölgenin turizm merkezi yapılmak üzere tarım dışı amaçla kullanılmasını uygun bulan tüm kararlar dayanaksız kalmıştır!

• Tarım alanlarıyla, Çakalburnu Lagünüyle, Kent Ormanıyla, flora ve faunası ile bütüncül bir ekosistem alanı olan İnciraltı Bölgesini turizm odaklı yapılaşmaya açmaya çalışan imar planlarının dayanağı ortadan kalkmıştır!

Yaklaşık 40 yıldır İnciraltı Bölgesi`nde yapılaşma ve rant beklentisinin oluşmasının bir nedeni bölgenin Turizm Merkezi ilan edilmesiydi. Yerel ve merkezi siyasetçiler bölgede yaratılmış olan imar talebini kendi siyasi çıkarları lehine yıllarca kullandı. Bölgenin turizm merkezi olması itibarıyla planlanması gerektiği temel bir tezdi. Danıştay 4. Daire Başkanlığı`nın kararı ile birlikte İnciraltı Bölgesinin Turizm Merkezi alanı olmasının herhangi bir bilimsel ve teknik bilgiye dayalı olmadığı tescillenmiş oldu. Dolayısıyla bölgenin imar planları ile yapılaşmaya açılmasının hem bilimsel ve teknik dayanağı hem meşruiyeti olmamakla birlikte mevzuat dayanağı da kalmamıştır. 

İnciraltını rant baskısına karşı korumaya devam edeceğiz!

TMMOB İzmir İl Koordinasyon Kurulu