BU KENTTE HEPİMİZE YETECEK YER VAR!
BASIN AÇIKLAMALARI
Ankara Valiliği 1 Temmuz 2026 tarihinde yaptığı açıklamada 2024 yılında tespit edilen 52.000 sokak hayvanının tamamının toplandığını duyurmuştur. İlgili idare tarafından, söz konusu sayının nasıl belirlendiği, hayvanların hangi koşullarda nerede tutulduğu ve bundan sonraki süreçte toplanan canlılar için nasıl bir yol izleneceği konusunda kamuoyuna ayrıntılı ve şeffaf bir bilgilendirme yapılmamıştır.
Üst düzey güvenlik uygulamaları nedeniyle kent yaşamının olağan akışının olağanüstü kısıtlamalarla önemli ölçüde kesintiye uğradığı bu günlerde, en kırılgan ve kendini savunma imkanı bulunmayan sokak canlıların bu uygulamalardan nasıl etkilendiği kamu yararı ve şehircilik açısından değerlendirilmesi gereken bir konudur.
Şehirler birçok canlıyı ve farklı varlık katmanlarını bir arada barındıran karmaşık yaşam sistemleridir. Şehircilik disiplininin temel ilkelerinden biri olan üstün kamu yararı da yalnızca bireylerin haklarını korumakla kalmaz; kentin ekosistemini oluşturan tüm canlıların, doğal ve kültürel çevrenin dengeli bir şekilde korunmasını ve sürdürülmesini esas alır. Kamu yararını esas alan şehircilik anlayışı da aynı şekilde yaşamı türler arasında hiyerarşik biçimde kurgulayan yaklaşımları reddeder ve birlikte yaşamı güvence altına alan bütüncül politikaları savunur.
Ankara Valiliği tarafından ilan edilen söz konusu uygulama ulusal mevzuat ile uluslararası hukukta güvence altına alınan temel ilke ve hakların ihlal edilmesine yol açabilecek niteliktedir. 1978 yılında ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi tüm hayvanların eşit doğduğunu, var olma ve saygı görme hakkına sahip olduğunu kabul eder; gözetilme, bakılma ve korunma haklarının olduğunu vurgular. Özgürlüklerinden yoksun kılmanın her biçiminin hak ihlali olduğunun altını çizer. Benzer şekilde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‘nın 56. maddesi gereği herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi korumak ve geliştirmek ise kamu otoritelerinin temel yükümlülükleri arasındadır. Bu otoritelerin bir diğer asli yükümlülüğü ise yürürlükteki mevzuatı eksiksiz biçimde uygulamak ve yaşam hakkını koruyan yasal güvencelerin fiilen hayata geçirilmesini sağlamaktır.
Kent yaşamının çoğulluğunu reddeden ve kentlileri tür fark etmeksizin bir bütün olarak marjinalleştiren herhangi bir yaklaşımın yaşanabilir, adil bir kent ve toplum anlayışı üretmesi mümkün değildir. Ağaçların ve insan dışı diğer canlıların var olma hakkının giderek daha güçlü biçimde dile getirildiği ve tartışıldığı günümüzde, risk söylemini merkeze alan ve canlıların yaşam hakkını sistematik bir biçimde dışlayan uygulamaların sürdürülmesi oldukça kaygı vericidir.
Bu çerçevede, TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi olarak, yetkili kurumları; toplanan sokak hayvanlarının mevcut durumuna ilişkin kamuoyunu bilgilendirmeye, yaşam hakkını ihlal eden müdahaleler yerine, bilimsel verilere dayanan, yasalarda ve uluslararası sözleşmelerde tanımlanmış koruma, izleme ve değerlendirme politikalarını hayata geçirmeye, kamu yararını gözeten hak temelli kapsayıcı kent politikalarını uygulamaya çağırıyoruz.
Toplumun her kesimini, yok etmeye değil yaşamı büyütmeye, tüm canlıların birlikte ve güven içinde var olabileceği kentler inşa etmeye davet ediyoruz.
Üst düzey güvenlik uygulamaları nedeniyle kent yaşamının olağan akışının olağanüstü kısıtlamalarla önemli ölçüde kesintiye uğradığı bu günlerde, en kırılgan ve kendini savunma imkanı bulunmayan sokak canlıların bu uygulamalardan nasıl etkilendiği kamu yararı ve şehircilik açısından değerlendirilmesi gereken bir konudur.
Şehirler birçok canlıyı ve farklı varlık katmanlarını bir arada barındıran karmaşık yaşam sistemleridir. Şehircilik disiplininin temel ilkelerinden biri olan üstün kamu yararı da yalnızca bireylerin haklarını korumakla kalmaz; kentin ekosistemini oluşturan tüm canlıların, doğal ve kültürel çevrenin dengeli bir şekilde korunmasını ve sürdürülmesini esas alır. Kamu yararını esas alan şehircilik anlayışı da aynı şekilde yaşamı türler arasında hiyerarşik biçimde kurgulayan yaklaşımları reddeder ve birlikte yaşamı güvence altına alan bütüncül politikaları savunur.
Ankara Valiliği tarafından ilan edilen söz konusu uygulama ulusal mevzuat ile uluslararası hukukta güvence altına alınan temel ilke ve hakların ihlal edilmesine yol açabilecek niteliktedir. 1978 yılında ilan edilen Hayvan Hakları Evrensel Bildirgesi tüm hayvanların eşit doğduğunu, var olma ve saygı görme hakkına sahip olduğunu kabul eder; gözetilme, bakılma ve korunma haklarının olduğunu vurgular. Özgürlüklerinden yoksun kılmanın her biçiminin hak ihlali olduğunun altını çizer. Benzer şekilde Türkiye Cumhuriyeti Anayasası‘nın 56. maddesi gereği herkes sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir. Çevreyi korumak ve geliştirmek ise kamu otoritelerinin temel yükümlülükleri arasındadır. Bu otoritelerin bir diğer asli yükümlülüğü ise yürürlükteki mevzuatı eksiksiz biçimde uygulamak ve yaşam hakkını koruyan yasal güvencelerin fiilen hayata geçirilmesini sağlamaktır.
Kent yaşamının çoğulluğunu reddeden ve kentlileri tür fark etmeksizin bir bütün olarak marjinalleştiren herhangi bir yaklaşımın yaşanabilir, adil bir kent ve toplum anlayışı üretmesi mümkün değildir. Ağaçların ve insan dışı diğer canlıların var olma hakkının giderek daha güçlü biçimde dile getirildiği ve tartışıldığı günümüzde, risk söylemini merkeze alan ve canlıların yaşam hakkını sistematik bir biçimde dışlayan uygulamaların sürdürülmesi oldukça kaygı vericidir.
Bu çerçevede, TMMOB Şehir Plancıları Odası Ankara Şubesi olarak, yetkili kurumları; toplanan sokak hayvanlarının mevcut durumuna ilişkin kamuoyunu bilgilendirmeye, yaşam hakkını ihlal eden müdahaleler yerine, bilimsel verilere dayanan, yasalarda ve uluslararası sözleşmelerde tanımlanmış koruma, izleme ve değerlendirme politikalarını hayata geçirmeye, kamu yararını gözeten hak temelli kapsayıcı kent politikalarını uygulamaya çağırıyoruz.
Toplumun her kesimini, yok etmeye değil yaşamı büyütmeye, tüm canlıların birlikte ve güven içinde var olabileceği kentler inşa etmeye davet ediyoruz.
