Etik İlkeler Özlük Hakları

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi Hukuki Mücadele Bülteni Ekim, 2026

Yayına Giriş Tarihi
11.11.2026
Güncellenme Zamanı
11.11.2026
Yayınlayan Birim
İZMİR
Görüntüleme
132
Okunma Sayısı: 132

TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi

Hukuki Mücadele Bülteni



Ekim, 2026



TMMOB Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi olarak; Anayasa’ya, 3194 sayılı İmar Kanunu’na, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne, şehircilik ilkeleri ve kamu yararına aykırı olan idari işlemlere karşı yürüttüğümüz hukuki mücadeleyi kararlılıkla sürdürüyoruz.

 

Şubemiz hukuki mücadele bülteni; 2026 yılı Eylül ve Ekim ayları arasında tarafımızca yargıya taşınan dava dosyalarına ilişkin güncel dava kararları hakkında kamuoyu bilgilendirmesi yapmak ve kent suçlarına karşı toplumsal-hukuki dayanışmayı artırmak amacıyla hazırlanmıştır.

 

 

Balçova İnciraltı 25034 Ada 1 Parselde “Belediye Hizmet Alanı”nı “Ticaret-Turizm Alanı”na dönüştüren İmar Planlarına Yürütmeyi Durdurma Kararı!

 

İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi tarafından 08.09.2025 tarihinde Balçova ilçesi, Çetinemeç Mahallesi 25034 ada 1 parselin, “Belediye Hizmet Alanı” olan kullanım kararının “Ticaret–Turizm Alanı” olarak değiştirilmesine ilişkin plan değişikliği 02.12.2025 tarihinde Odamız ve TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi tarafından yargıya taşınmıştır.

İzmir 3. İdare Mahkemesi’nin 2025/1985 E. nolu dosyasına kayden açılan davada mahkemenin 14.10.2026 tarihli kararı doğrultusunda;

  • Plan Değişikliğinin temel gerekçesi olarak sadece “Egeşehir Yapı Planlama Müşavirlik ve Teknoloji A.Ş. Planlama ve Kentsel Dönüşüm Müdürlüğü’nün 30.07.2025 tarih ve E-12345611-000.99-850 sayılı yazısında taşınmazın kullanım kararının 'Turizm-Ticaret Alanı' olarak belirlenmesi talep edilmekte" olduğu bilgisine yer verildiği,

İmar mevzuatı kapsamında imar planı değişikliklerinin ancak kamu yararı amacıyla, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılabileceği, ayrıca Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 9. maddesinde “Plan değişikliklerinde, değişiklik gerekçesi ve yapılan gereklilik analizlerini ayrıntılı açıklayan plan raporu hazırlanması zorunludur” hükmünün bulunduğu, bu kapsamda dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin, kamu yararı amacıyla yapıldığından ve teknik, nesnel gerekçelere dayandığından bahsedilemeyeceği;

 

  • Plan Açıklama Raporu'nda plan değişiklik gerekçesine ilişkin gereklilik analizlerine ve analitik çalışmalara yer verilmediği, keza dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişiklikleri ile öteden beri alanda öngörülen "belediye hizmet alanı" niteliğindeki kamusal alan bütünlüğünün bozulduğu, bu açıdan davaya konu planların plan bütünlüğüne de aykırı ve “özel alan-kamusal alan” dengesini bozucu nitelikte olduğu, bu itibarla dava konusu plan değişikliklerinin belirtilen bu hususlar yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, salt kurum talebine dayanan, yasal olarak zorunlu analizleri içermeyen ve kamusal alan bütünlüğünü zedeleyen dava konusu 1/5000 ve 1/1000 ölçekli imar planı değişikliklerinin şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olmadığı gerekçeleri ile YÜRÜTMESİNİN DURDURULMASINA karar verilmiştir.

Bornova Erzene’de Zeytinlik Alanları İmara Açan Plan Değişiklikleri İptal Edilmiştir!

 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 29.01.2025 tarihli ve 11625068 sayılı Olur'u ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109. maddesi uyarınca onaylanan İzmir ili, Bornova ilçesi, Erzene Mahallesi yerleşim alanı kuzeyi ile İstanbul Caddesi arasında kalan alanda 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı 13.05.2025 tarihinde Odamız tarafından yargıya taşınmıştır.

İzmir 2. İdare Mahkemesi’nin 2025/2009 E. nolu dosyasına kayden açılan davada mahkemenin 08.10.2026 tarihli kararı doğrultusunda;

  • üst ölçekli planlar ile örtüşmediği, planlama ile getirilen kullanım kararlarının planların kademeli birliktelik ilkesini sağlamadığı, bununla birlikte temelde plan açıklama raporlarında plan yapım gerekçelerinin de ortaya konulmadığı, plan vizyonu, amaç, plan hedefleri ve stratejilerine yer verilmediği, bu kapsamda, dava konusu koruma amaçlı nazım ve uygulama imar planının hangi gerekçelere dayalı olarak planlama alanını gelişme konut alanı tanımıyla konut kullanımına açıldığı,
  • konut alanlarına getirdiği 3 farklı yoğunluk ve yapılaşma koşulunun planlama alanındaki doğal ve ekolojik değerlerin sürdürülebilirliğini nasıl sağlayacağı, bu durumun özellikle Zeytinlik alanlarında getirilen Konut tanımıyla ve zeytinliklere yönelik plan notlarında yer alan yapılaşma haklarıyla nasıl sağlanacağının da açıklanmadığı, planlama alanının büyüklüğü ve niteliği gereği planlamanın odağını oluşturacak koruma-kullanım dengesinin teknik açıdan sağlanamadığı,
  • planlama alanına getirilen yoğunluk kararları ve yapılaşma koşulları ile birlikte alanın doğal ve ekolojik değerleri ile zeytinlik alanlar bakımından koruma kullanma dengesi ve kamu yararı birlikte değerlendirildiğinde planlama alanının niteliği olan planlama alanındaki yol güzergahı ve gösteriminin de plana uygun şekilde işlenmemiş olmasının plan tekniği açısından eksiklik olduğu, farklı kullanım alanlarını birbirine bağlayan, süreklilik gösteren ve kademeli olarak kurgulanmış bütüncül bir ulaşım sisteminin oluşturulamadığı,
  • fay hattına dair plan ölçeğinin gerektirdiği ayrıntıda bir etüt çalışması bulunmadığı, na daya hazırlanmış güncel bir mikrobölgeleme etüt çalışmasına dayanmadığı,
  • Enerji Nakil Hatlarının geçtiği alanlarda, EKAT Yönetmeliğinde öngörülen yapı yaklaşma mesafeleri ve koruma kuşakları dikkate alınmaksızın imar adalarının düzenlenmiş olduğu, bunun planlama ve uygulama aşamasında ciddi teknik sorunlara yol açabileceği, planlama ekibinde yer alan uzmanlık alanlarının, alanın doğal zenginliğini, ekolojik işlevlerini ve biyoçeşitlilik potansiyelini bütüncül ve analitik biçimde ortaya koymaya elverişli olmadığı,
  • koruma amaçlı imar planlarında kullanım kararlarının biyoçeşitlilik araştırmaları doğrultusunda belirlenmesi gerekirken, planlama alanına özgü bilimsel nitelikte kapsamlı bir biyoçeşitlilik çalışmasının yapılmadığı,

Sonuç olarak dava konusu Koruma Amaçlı İmar Planlarının şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve plan tekniğine uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup dava konusu işlemin İPTALİNE karar verilmiştir.

 

 

İzmir İli, Kiraz İlçesi’nde Tarım Alanlarını Gelişmeye Açan TOKİ Planları 2. Defa İptal Edilmiştir!

 

1 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ilgili hükümleri ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Ek 11(c) maddesi uyarınca onaylanan İzmir 2. İdare Mahkemesinin 2024/491 ve 2024/758 Esas sayılı davalarındaki 08.01.2025 tarihinde 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planına yönelik verilen yürütmeyi durdurma kararındaki gerekçeler göz önüne alınarak İzmir ili, Kiraz ilçesi, Arkacılar Mahallesi, muhtelif parsellere ilişkin 1/25.000 ölçekli Nazım İmar Planı, 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı 28.07.2025 tarihinde Odamız tarafından yargıya taşınmıştır.

İzmir 4. İdare Mahkemesi’nin 2025/1272 E. nolu dosyasına kayden açılan davada mahkemenin 02.09.2026 tarihli kararı doğrultusunda;

  • birinci basamak sağlık hizmetleri için Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Ek-2 tablosuna uygun asgari büyüklükte eğitim tesis alanları ayrılmadığı,
  • 1/1000 ölçekli planda derelerin geçtiği alanların her iki tarafında da 5 metre genişliğinde yolların ayrılmadığı yerlerin bulunduğu, 1/1000 ölçekli planda da sadece “Dere” gösteriminin yer aldığı, “Dere ve Servis Yolu” gösteriminin bulunmadığı,
  • “her türlü güvenlik önlemlerine ilişkin (Kayma riski, heyelan riski, oyulma riski vb.) tüm tedbirlerin ilgili idarece alınması ve dere kenarında korkuluk yapılarak can ve mal güvenliğinin sağlanması gerektiği” hususunun plan notlarında yer almadığı, planlanan alanda bulunan Enerji Nakil Hatlarının planlarda gösterilmediği,
  • dava konusu 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı raporunda ortalama hane halkı büyüklüğü 2,8 olarak belirtilmiş iken, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı raporunda ise ortalama hane halkı büyüklüğünün 2,91 olarak belirtildiği, dava konusu 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı Plan Raporunda Konut+Ticaret Alanında yoğunluk 260 kişi/ha olarak belirtilirken, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Plan Raporunda bu yoğunluğun 290 kişi/ha olduğunun ifade edildiği,
  • planlarda yoğunluk ve nüfusla ilgili hem farklı ifadelerin yer aldığı, hem de planlanan alanda yaşayacak nüfusun tespit edilmesinde brüt ve net yoğunluklar dikkate alınmadan sadece yapılması planlanan konut adedi üzerinden planlama yapıldığı, 1/1000 ölçekli plan raporunda hem konut alanları hem de diğer kentsel donatı alanlarına ilişkin otopark alanlarının nerede, ne büyüklükte ve kaç araçlık olacağının belirlenmediği, yani otopark kapasitesi ve dağılımının yapılmadığı ve planda gösterilmediği, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında alanın güneydoğusunda kültürel tesis alanı, belediye hizmet alanı ve teknik altyapı alanlarının tamamının 12 metrelik çıkmaz yoldan servis almasının imar planı ilkeleri açısından Mekansal Planlar Yönetmeliğinin 26. maddesi kapsamında uygun olmadığı, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında motokurye araç parklarının ve ulaşım sistemi içerisinde bisiklet ile ulaşımın planlamadığı, bisiklet park yerlerinin uygulama ilkelerinin geliştirilmediği,
  • 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında anaokulu için ayrılması gereken alanın planda ayrılmadığı, ilkokul ve ortaokulun beraber düşünüldüğü durumda asgari ayrılması gereken alanın planda ayrılmadığı, lise alanının planda yer almadığı, sağlık tesisi alanının (Aile Sağlık merkezi vb.) planda yer almadığı, Plan Raporunda hastane alanının planlanmadığı ve Ticaret+Konut alanlarına ihtiyacın gerekçesinin açıklanmadığı, dava konusu alanın yer seçiminde hangi kriterlerin ele  alındığı, Kiraz ilçesi sınırları içerisinde yer alan bu konut alanına ihtiyaç olup olmadığı, yüksek  yoğunluğun neden ve nasıl belirlendiği, Kiraz ilçesi nüfus projeksiyonlarına göre nüfusu azalan bir  yerleşmede hangi gerekçelerle konut ihtiyacı bulunduğu tespit edilmeden ilçe merkezinden uzakta,  parçacıl bir anlayışla planlama yapıldığı,

Sonuç olarak dava konusu imar planlarının, planlama esaslarına, planların kademeli birlikteliğine, imar mevzuatına, şehircilik ilkelerine, planlama tekniklerine ve kamu yararına uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmış olup dava konusu işlemin İPTALİNE karar verilmiştir.

 

İzmir İli, Bayraklı İlçesi, Salhane Mahallesi, 25001 ada 3 parsele İlişkin (Rezerv Yapı Alanı) 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği İptal Edilmiştir!

 

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 27.03.2025 tarih ve 12145907 sayılı yazısı ile; 6306 sayılı Kanun uyarınca Bakanlık Makamınca 06.03.2024 tarihli ve 25589 sayılı Makam Olur’u ile Rezerv Yapı Alanı ilan edilen İzmir İli, Bayraklı İlçesi, Salhane Mahallesi, 25001 ada 3 parselde kayıtlı taşınmaz ile bir kısım tescil harici alan üzerinde 14.04.2022 tarihli “Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş Arasında 6306 Sayılı Kanun Kapsamında Yapılacak Dönüşüm Uygulamalarına İlişkin İşbirliği Protokolü” kapsamında Emlak Planlama İnşaat Proje Yönetimi ve Ticaret A.Ş. tarafından hazırlatılan ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanun’un ilgili hükümleri kapsamında onanan İzmir İli, Bayraklı İlçesi, Salhane Mahallesi, 25001 ada 3 parsele İlişkin (Rezerv Yapı Alanı) 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği 02.06.2025 tarihinde Odamız ve TMMOB Mimarlar Odası İzmir Şubesi tarafından yargıya taşınmıştır.

İzmir 8. İdare Mahkemesi’nin 2025/939 E. nolu dosyasına kayden açılan davada mahkemenin 09.10.2026 tarihli kararı doğrultusunda;

  • 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğine ait Plan Açıklama Raporunda plan değişikliği gerekçesine ve plan değişikliğini gerekli kılacak analizlere yer verilmediği,
  • 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile toplam inşaat alanının arttırılmasına rağmen arttırılan inşaat alanı için gerekli sosyal donatı alanlarında herhangi bir iyileştirme yapılmadığı,
  • dava konusu 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği 3 No.lu Plan Notunda “3- Zemin katta yol boyu ticaret yapılabilir” hükmü ile zemin katta ticaret kullanımı öngörülmesinin üst ölçekte 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı kararlarına uygun olmadığı, dava konusu plan değişikliğinde zemin katta ticaret kullanımı öngörülmesinin planların kademeli birlikteliği ilkesine de aykırı olduğu,

Sonuç olarak dava konusu plan değişikliğinin planlama tekniklerine, imar mevzuatına ve kamu yararına aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmış olup dava konusu işlemin İPTALİNE karar verilmiştir.

TMMOB
Şehir Plancıları Odası

Çerez Politikası & Gizlilik Sözleşmesi

Sitemizden en iyi şekilde faydalanabilmeniz için amaçlarla sınırlı ve gizliliğe uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Çerezleri nasıl kullandığımızı incelemek ve çerezleri nasıl kontrol edebileceğinizi öğrenmek için Çerez Politikamızı inceleyebilirsiniz

kişisel verilerinizin Odamız tarafından işlenme amaçları konusunda detaylı bilgilere KVKK sayfamızdan ulaşabilirsiniz.

"/> woman-female